جز آن که مستی عشقست هیچ مستی نیست همین بلات بسست، ای بهر بلا خرسند رودكي |
مجتبي ميرزاده

مجتبی میرزاده (۱۳۸۴-۱۳۲۴) نوازنده ویلون، کمانچه، سه تار و آهنگساز کلاسیک، سنتی و پاپ، زاده کرمانشاه.
وی برای هنرمندان بسیاری آهنگ ساخته است. آثار وی بویژه در موسیقی کردی در زمرهٔ شاهکارهای این موسیقی قلمداد میشوند. وی همچنین آهنگسازی فیلمهای بسیاری را بر عهده داشت.او را یک نابغه تمام عیار موسیقی می توان نامید.
مجتبی میرزاده در خلق آثار موسیقی مرزی نمی شناخت، از تکنوازی ویلن در موسیقی کردی و فارسی گرفته تا نوازندگی به همراه گروه در ضبطهای استودیویی، از موسیقی محلی لری و... گرفته تا موسیقی کلاسیک غربی و پاپ، جاز و بلوز، از موسیقی سنتی تا ترانههای کوچه بازاری و سرودهای انقلابی و موسیقی فیلم که هر کدام در جای خود قابل بررسی است.
مجتبی میرزاده در سال ۱۳۲۴ خورشیدی در کرمانشاه بدنیا آمد، به سبب شغل پدرش که کارمند دولت بود به مدت چند سال به ایلام رفتند. خودش می گوید که علاقه او به موسیقی در اوان کودکی و از سن سه سالگی، زمانیکه برای شنیدن موسیقی رادیو همسایه به آنجا کشیده می شد، شروع شده است. ابتدا با نواختن سازهایی که خود با نعلبکی و سیم و تیغ و... می ساخت نیاز خود را به موسیقی ارضا می کرد، سپس زمانیکه ۱۴ سال داشت و به کرمانشاه برگشته بودند دوست پدرش که علاقه مجتبی را به موسیقی می بیند پیشنهاد خریدن یک ویولن به او می دهد. با خریدن ویولن(که بزودی ماندگارترین آثار موسیقی کردی با آن اجرا شد ) چون معلمی برای یادگیری ویولن نمی یابد خود با استفاده از آهنگهای آن زمان رادیو شروع به یادگیری ویولن و بعدها کار طاقت فرسای یادگیری نت ( با مقایسه آهنگهای رادیو و نت نوشته آنها ) میکند . او در مسابقات اردوی رامسر شرکت میکند و رتبه اول را در رشته نوازندگی ویولن کسب میکند (مقام دوم را محمد یاحقی فرزند استاد حسین یاحقی کسب میکند ). در سال ۱۳۳۹ همکاری خود را با رادیو کرمانشاه آغاز میکند و در این مدت آثاری ماندگار در موسیقی کردی با همکاری و سرپرستی وی خلق می شود. بی شک نقش مجتبی میرزاده در معرفی بسیاری از خوانندگان انکار ناپذیر است. در سال ۱۳۴۶ خورشیدی به تهران می آید و در سال ۱۳۴۷ همکاری خود را با ارکسترهای باربد، نکیسا و فارابی به عنوان نوازنده ویولن آغاز می کند.ساز تخصصی او ویولن و کمانچه و با سه تار و سنتور آشنایی کامل داشت. در کارنامه او تعداد زیادی آثار موسیقی سنتی، فولکلور و پاپ همراه با بیش از ۴۰ موسیقی فیلم به چشم می خورد.
با وجودی که مجتبی میرزاده نوازندگی خود را متاثر از نوازندگی پرویز یاحقی می دانست و همیشه با احترام و فروتنی از ایشان یاد می کرد اما شخصیت مستقل ویولن میرزاده کاملاً مشهود و دارای ویژگیهای مختص خود است. در ویولن میرزاده تکنیکهای غربی نوازندگی ویولن همراه با شیرینی موسیقی ایرانی نمود دارد تریولههای قدرتمند و سریع، گلیساندوهای کم اما بجا و آرشه کشی نرم اما مستحکم از خصوصیات نوازندگی اوست. "چهار مضراب شوشتری" تکنوازی ویلن، به همراهی تنبک بیژن کامکار، توانایی و قدرت کم نظیر و حتی بی نظیر او را در نوازندگی ویلن ایرانی به خوبی نشان می دهد ( آلبوم " بداهه نوازی ویلن مجتبی میرزاده" )... افسوس که در سالهای آخر زندگی و در اوج تجربه و خلاقیت، همانند بسیاری دیگر از هنرمندان، به دلیل جفای زمانه، گوشه سکوت و خاموشی گزید و هنر موسیقی ایرانی از نبوغش بی نصیب ماند. یادش گرامی باد!
میلاد کیایی نوازنده برجسته سنتور، خاطره ای نقل میکند که شنیدنی است : در یک مهمانی، میزبان موسیقی زیبایی گذاشت که من متوجه شدم که این موسیقی باید ساخته یک ایرانی باشد. در حالی که دیگر مهمانان می گفتند خیر این آهنگساز روسی یا خارجی است. من با اطمینان گفتم این آهنگساز قطعاً ایرانی و مرجحاً میرزاده است. زیرا کمانچه ای در اثر بود که من ذهنم به وی معطوف شد. منتها من چون موسیقی را قبلاً نشنیدم، نتوانستم اظهارنظر قاطع کنم. به همین خاطر، گفتم چه خوب است که با خود میرزاده در میان بگذاریم. با وی تماس گرفتیم کمی افسرده حال بود. برای وی موسیقی را گذاشتیم وی گفت: بله! کاری از من است. موسیقی فیلم "دالاهو" است. تعریف می کرد من یکبار صبح رفتم استودیو در اتاق فرمان استودیو نشستم و فیلم را دیدم به صورت بداهه این موسیقی را ساختم. میگفت عمده سازهای ارکستر را خودم زدم (تا جایی که تبدیل به یک ارکستر بزرگ شده بود!) یکی از ویژگیهای میرزاده این بود که همواره در پشت صحنه کارهای هنری میکرد.
از ویژگیهای منحصر بفرد تنظیمهای مجتبی میرزاده می توان به تنظیمهای جدید، و عدم شباهت کارهای او به دیگران و حتی کارهای قبلی خود اوست، که نشان دهنده خلاقیت هنری او و دید صحیح او نسبت به هنر است. در زیر می توان به تعدادی از آنها اشاره کرد:
آهنگهای معروف موسیقی کردی با صدای حسن زیرک و مظهر خالقی
آلبوم "راز گل" با صدای علیرضا افتخاری
ترانههای «دایه دایه»( موتورچی )، «بزران بزران»، «میری» (جنگ لران)، «دالکه»، «تفنگ»، «زندگی»، «قدم خیر»،، و ... در موسیقی لری با صدای رضا سقایی
آلبوم "نوروز آوارگان" با صدای عبدالوهاب مددی (موسیقی افغانی)
آلبوم "به یاد آن گذشته" با صدای همایون کاظمی
آلبومهای " زلف بنفشه "، " یوسف گمگشته " و " نفس باد صبا " با صدای نادر گلچین
آلبوم "مست عشق" با صدای اکبر گلپایگانی(گلپا)
آهنگسازی و تکنوازی بسیاری دیگر آهنگها با صدای خوانندگانی چون: هایده، معین، گوگوش، داریوش اقبالی، و...
سرودهای انقلابی
به لاله در خون خفته
"شهید مطهر" ( جالب است بدانیم این آهنگ بود که باعث آزاد شدن نسبی موسیقی در فضای بعد از انقلاب شد )
تکنوازیهای معروف
تکنواز سهتار در ترانه "بزن تار" با صدای هایده
تکنواز ویولن در ترانه "مخلوق" با صدای گوگوش
تنظیم و تکنوازی قطعهای طنز برای برنامه تلویزیونی "کاف شو" به کارگردانی پرویز صیاد، موسیقی بر اساس باله دریاچه قو اثر چایکوفسکی که در ادامه به یک قطعه ششوهشت ایرانی تبدیل می شود، و در نوع خود در موسیقی بیکلام طنز بینظیر است. ویدئوی اجرای باله دریاچه قو در کاف شو با تکنوازی ویولون میرزاده قطعه را دانلود کنید: دانلود فایل صوتی
تکنواز ویولن در آلبوم "نون و دلقک" (ویدئوی مجتبی میرزاده در حال ضبط ویولون قطعه نون و دلقک در یوتیوب)
تکنواز کمانچه قطعه ارکستری در آلبوم "گلبانگ دو" با صدای محمدرضا شجریان و آهنگسازی حسن یوسف زمانی
تکنوازی ویولن در بسیاری از آهنگهای معروف کردی با صدای حسن زیرک و مظهر خالقی
تکنواز کمانچه در آلبوم "یادگار دوست" شهرام ناظری با آهنگسازی کامبیز روشن روان
تکنوازی ویولن در آلبوم "از دست عشق" با صدای عزیز شاهرخ
تکنواز کمانچه در "نازنین یار" با صدای حسام الدین سراج





آمار سایت